Jak dobrać sprzęt

 

KUPUJEMY SPRZĘT!

 

Jak co roku przygodę ze snowboardingiem rozpoczyna kolejna grupa osób. Jak co roku staramy się, aby ich wysiłek związany z doborem i zakupem odpowiedniego sprzętu był jak najmniejszy, a decyzje jak najbardziej trafne. I tym razem wspólnie, krok po kroku, przebrniemy przez gąszcz teorii, podążając ścieżką prostych schematów. Na początek określamy więc priorytety, którymi musimy się kierować planując zakupy. Miejmy nadzieję, że udane. 

 

 

01 OKREŚLAMY:

 

1. Przeznaczenie
2. Poziom (umiejętności)
3. Parametry
4. Możliwości (cena)

 

 

01.1 PRZEZNACZENIE

 

Określenie sposobu, w jaki sprzęt zamierzamy użytkować jest najbardziej istotną kwestią w procesie prawidłowego doboru sprzętu. Aby ustalić przeznaczenie naszego sprzętu, najpierw musimy nabrać absolutnej pewności, jaki styl jazdy najbardziej nam odpowiada. Albo inaczej – czego od snowboardingu oczekujemy:

 

- szybkiej jazdy w zróżnicowanych warunkach -> FREERIDE (fr)

Teren działania: śnieżne pola, puch w lesie, wysokogórskie żleby, słabo przygotowane trasy.

Jazda: pływanie w puchu, ostre skręty na twardym stoku, skoki z nawisów, dropy nad przeszkodami.

Sprzęt: deska twardsza i dłuższa od freestyle’owej, posiada mocno zaznaczoną budowę „directional”- dłuższy i szerszy przód (wyporny w głębokim śniegu), krótszy i twardy tył. Inserty przesunięte ku tyłowi, najczęściej w ustawieniu 2x4, dającym możliwość precyzyjnego przesuwania wiązań. Do grupy desek FR należą zarówno wyspecjalizowane deski do szybkiej jazdy w puchu (Big Mountain), jak i modele All Mountain, pozwalające na uniwersalne zastosowanie. Buty twarde, stosunkowo wysokie, o głębokiej rzeźbie podeszwy. Wiązania o wysokim hi-backu, szerokich strapach i sporej sztywności.

 

- lotów, trików i dobrej zabawy -> FREESTYLE (fs)

Teren działania: snowparki, skocznie w terenie, raile w mieście, muldy na stoku.

Jazda: ewolucje w powietrzu, triki na stoku, jibbing;

Sprzęt: deska typu Twin Tip (lub zbliżona), czyli podobnej długości oraz kształtu przód i tył. W tej grupie znajdziemy deski od stosunkowo długich i twardych, używanych do technicznego freestyle’u w halfpajpie lub na wielkich skoczniach, aż po stosunkowo krótkie i miękkie do jibbingu. Grupę zamykają deski uniwersalne (All Mountain), czyli łączące cechy freestyle’owych z freeride’owymi. Buty miękkie i średniotwarde, z ograniczoną ruchliwością cholewki na boki. Wiązania posiadają hi-backi niskie lub średnio wysokie oraz stosunkowo wąskie górne strapy.

 

- agresywnej jazdy, skoków z przeszkód i szybkiej zmiany sytuacji -> BOARDERCROSS (bx)

Teren działania: specjalne tory do BX, dobrze przygotowane trasy, twarde stoki;

Jazda: połączenie freestyle’u (skoki) z dyscyplinami alpejskimi (szybka jazda na krawędzi i walka z czasem);

Sprzęt: deski są stosunkowo twarde i wąskie, mocno wytaliowane, o budowie directional, środek ciężkości cofnięty do tyłu. Deski BX w większości przeznaczone są pod miękkie wiązania. Często spotykane są technologiczne dodatki podnoszące sztywność i reaktywność deski - karbonowe lub kevlarowe włókna i tytanowe płytki. Buty bardzo sztywne, minimalizujące możliwość kontuzji i maksymalizujące przenoszenie obciążeń. Wiązania o wysokim i sztywnym hi-backu, szerokich strapach, z wyraźnymi pedałami gazu – wszystko w celu podniesienia reaktywności.

 

- szybkiej jazdy po przygotowanych trasach -> CARVING (c)

Teren działania: dobrze przygotowane, gładkie i szerokie trasy, najlepiej z małą ilością ludzi;

Jazda: duża prędkość, jazda na krawędzi, głębokie łuki i „wykładki”;

Sprzęt: deski posiadają stosunkowo długą krawędź efektywną, sporą sztywność i mocne taliowanie. Tył jest zdecydowanie mniej podniesiony niż dziób, co dodatkowo wydłuża krawędź, mającą kontakt ze śniegiem. Grupa tego typu desek stoi na styku ogólnego podziału na twarde i miękkie zestawy, dlatego w ofercie spotykamy snowboardy przeznaczone do wiązań miękkich i do wiązań twardych. Buty są bardzo sztywne, podobnie jak w BX, a w wersji twardej są to plastikowe skorupy. Wiązania  „miękkie”, najlepiej takie jak do BX, ewentualnie twarde wiązania Alpin.

 

- bardzo szybkiej jazdy lub ścigania się -> RACE (r)

Teren działania: tyczki na zawodach, dobrze przygotowane trasy zjazdowe, twarde stoki; 

Jazda: bardzo szybka, cały czas na krawędzi, często pomiędzy bramkami;

Sprzęt: deski posiadają zdecydowanie kierunkową budowę. Są wąskie, bardzo sztywne i zupełnie płaskie z tyłu – modele o długości 180-190 cm bardziej przypominają szerokie narty. Buty są twarde, plastikowe – z wyglądu podobne do narciarskich, konstrukcyjnie jednak odmienne. Wiązania, to płyty ze stalowymi obejmami, sztywno mocującymi buty do deski.

 

 

01.2 POZIOM

Informacja o poziomie umiejętności, jakiemu dedykowany jest produkt, pojawia się przy deskach.

W ich przypadku ma to spore znaczenie, ponieważ większość istotnych parametrów desek jest

zaprojektowana pod określone umiejętności użytkowników - topowe deski mogą być nieużyteczne w rekreacyjnej jeździe, natomiast sprzęt przeznaczony dla początkujących nie będzie satysfakcjonował zaawansowanych riderów. Określając (obiektywnie ;) własne umiejętności musimy wziąć pod uwagę ich progres – spory w przypadku, gdy na desce zamierzamy jeździć często, lub słaby, jeśli na stoku pojawiamy się sporadycznie. W pierwszym wypadku sprzęt powinien być dobrany z „lekkim zapasem”, by nie ograniczał postępów. 

 

 

01.3 PARAMETRY

 

DESKI

Przedział wagowy – to podstawowa informacja, którą kieruje się początkujący snowboarder przy doborze deski. Prawidłowe usytuowanie się w przedziale wagowym zaoszczędzi nam kłopotów z ustalaniem długości i sztywności deski, bowiem „przedział” jest to ustalona przez producenta wypadkowa obu tych parametrów. Kierując się informacją „waga jeźdźca” możemy dobierać twardość deski nie tylko do naszej wagi, ale również do dynamiki lub siły (bez potrzeby poszukiwania rzadko podawanej informacji o flexie), stosując prostą zasadę:

- jeśli waga sytuuje się w dolnym zakresie przedziału (np. przy wadze 70 kg, przedział 70-100 kg), to deska będzie dosyć twarda, spełniająca oczekiwania dynamicznych riderów;

- jeśli ciężar jeźdźca znajduje się w górnym zakresie przedziału (np. waga 85 kg, przedział 55-90 kg) to oznacza, ze oczekiwać możemy deski miękkiej, przyjaźnie reagującej podczas spokojnej jazdy.

 

Szerokość  – nas interesuje szerokość deski w talii, czyli pomiędzy wiązaniami, bowiem musi być ona dostosowana do rozmiaru używanego przez nas obuwia. Przy stosowanych kątach ustawienia wiązań, buty nie mogą wystawać zanadto poza obrys deski (najwyżej do „dwóch palców”), deska nie może być też za szeroka, bo to wywołuje zmęczenie lub kontuzje nóg. Poza dopasowaniem szerokości deski do rozmiaru buta musimy też pamiętać, że:

-          wąskie deski szybciej „zmieniają” krawędź, są łatwiejsze w manewrowaniu i szybciej na nich można przycinać „krechę” w jeździe płaskiej na ślizgu. Nie sprawdzają się jednak w głębokim śniegu i nie pozwalają ustawiać małych kątów wiązań;

-          szerokie deski są mniej podatne na szybkie zmiany krawędzi (mniej reaktywne), stabilniejsze w jeździe i lepiej zachowują się w puszystym śniegu.

Na rynku dostępne są deski Wide (W) dla osób o bardzo dużych stopach (nr 46 i powyżej). Niektórzy producenci oferują deski Mid Wide (MW) dla stóp dużych nieprzesadnie, natomiast damskie modele desek uwzględniają odmienne proporcje pomiędzy wzrostem, ciężarem, a rozmiarem stopy.

 

Długość – jeśli prosty dobór deski za pomocą „przedziału wagowego” nam nie wystarcza i chcemy bardziej precyzyjnie ustalić jej właściwości, to musimy wiedzieć, że:

-         deski długie są stabilne podczas szybkiej jazdy i lądowania (szczególnie, gdy przeniesiemy ciężar ciała na przód lub tył); precyzyjnie prowadzą w długim skręcie; posiadają dużą wyporność w miękkim śniegu (freeride!); minusy: mniejsza zwrotność i większa bezwładność podczas ewolucji z obrotami

-         deski krótkie są bardzo zwrotne i przyjazne w manewrowaniu; łatwiej wprowadzają się w rotację podczas ewolucji w powietrzu; minusy: ograniczona stabilność w szybkiej jeździe; nie wybaczają błędów podczas lądowań (koniecznie centralna pozycja nad deską); mało precyzyjnie prowadzą w długich skrętach; słabo pływają w głębokim śniegu.

Współczesne konstrukcje sprawiają, że deski krótsze mogą posiadać niektóre właściwości (np. trzymanie krawędzi) odpowiadające dawniej projektowanym deskom dłuższym, więc opieranie się podczas doboru na jakichkolwiek przelicznikach lub tabelach jest bardzo niedokładne.

 

 

WIĄZANIA

Przeznaczenie – obecnie większość wiązań posiada bardzo uniwersalne przeznaczenie (FS-FR), jednak modele dedykowane określonemu stylowi jazdy charakteryzują się specyficznymi szczegółami konstrukcji, głównie kształtem i sztywnością górnego strapu oraz wysokością i sztywnością highbacka.

 

Dopasowanie – najważniejszą cechą wiązania jest jego możliwość dopasowania do buta, co bezpośrednio przekłada się na kontrolę jazdy. Dobre dopasowanie również ogranicza urazy stopy lub stawu skokowego. W wiązaniu dopasowanie realizowane jest za pomocą „rozmiarówki” (np. S,M,L), systemu regulacji oraz  kształtu i właściwości strapa. Po zapięciu buta nie może być po jego bokach zbyt dużego luzu, pięta musi być dobrze unieruchomiona w „podkowie”, a cholewka mocno dociśnięta do highbacka. Klamry muszą zapewniać odpowiednie dozowanie siły zaciśnięcia pasków.

 

 

BUTY

Sztywność – parametr ten określa przeznaczenie butów, jednak jego wartość dobieramy również według własnych upodobań pamiętając, że buty sztywniejsze (i właściwie dopasowane) mogą zmniejszyć ryzyko kontuzji stawu skokowego i śródstopia. Twardość buta najlepiej jest sprawdzać po założeniu go, ponieważ zupełnie inaczej but ugina się w rękach, a inaczej, gdy jest zasznurowany na nodze. But powinien uginać się do przodu (o wartość określoną właśnie jego sztywnością), trochę na boki (coraz więcej producentów podaje ten parametr), ale nigdy do tyłu!

 

Dopasowanie – decyduje o komforcie i bezpieczeństwie, jest więc najważniejszą cechą buta. Właściwe dopasowanie zależy od systemu sznurowania oraz materiałów, z których wykonany jest but wewnętrzny. Podstawową zasadą jest to, że buty nie mogą być ani za duże, ani za małe. Aby osiągnąć ten idealny stan musimy:

- stosować skarpety specjalnie przeznaczone do jazdy na desce (raczej cienkie);

- pamiętać, że palce powinny dochodzić możliwie najbliżej końca wkładki – dzięki temu minimalizuje się straty w przekazywaniu obciążenia na przednią krawędź deski;

- wybierać rozmiar „odrobinę za mały” – głównie na szerokość – ponieważ z czasem wewnątrz buta pojawia się pewien luz, tym większy, im grubsze tworzywo wkładki. Robimy to z „wyczuciem”, bo buty zbyt małe są źródłem bólu w śródstopiu oraz marznięcia palców.

- zwrócić uwagę, by pięta po zawiązaniu buta była zblokowana, a przy ugięciu kolana i naciśnięciu na języki butów nie odrywała się od podeszwy. Wkładka w tym miejscu buta „rozbija” się najbardziej, dlatego wskazane są wszelkie wzmocnienia ograniczające ten proces;

- wybierać, o ile to możliwe, wkładki termoformowalne oraz odpowiedni system sznurowania – zarówno buta wewnętrznego, jak i zewnętrznej skorupy.

Nowoczesne materiały stosowane do izolacji termicznej sprawiają, że wkładki (i skarpety) mogą być cieńsze - zyskiem jest lepsze dopasowanie i „czucie” deski, a przede wszystkim mniejsza zewnętrzna skorupa buta.

 

01.4 MOŻLIWOŚCI (CENA)

 

Dopiero po określeniu wszystkich, niezbędnych parametrów przystępujemy do ustalania, czy nas na to stać ;) Jeśli nie, to rozglądamy się za opcją tańszą, lecz o identycznych, lub bardzo zbliżonych właściwościach.

 

 

 

02 KUPUJEMY:

 

 

02.1 SPRAWDZENIE (TEST)

 

Przy mocno subiektywnych odczuciach, jakie każdy z nas ma podczas użytkowania sprzętu, najlepszą formą przekonania się o jego wartości jest możliwość PRZETESTOWANIA. Samodzielne objeżdżenie i porównanie właściwości sprzętu dostarczy nam najcenniejszą, bo praktyczną wiedzę na temat tego, co jest dla nas odpowiednie. Dlatego warto zawsze zapytać sprzedawców (przedstawicieli) o możliwość sprawdzenia sprzętu. Można też poszukać w internecie marki, które organizują swoje centra testowe, najczęściej podczas ferii w większych zimowiskowych miejscowościach. Można też wybrać się na imprezę BackOnSnow, która odbywa się co roku, a wybierając biuro podróży, z którym pojedziemy w góry, warto sprawdzić, czy mają w ofercie testy sprzętu.

 

 

02.2 KOMPLETUJEMY ZESTAW

 

Deska, wiązania i buty muszą być do siebie dopasowane, ponieważ na stoku pracują jako ZESTAW. Dlatego:

-          do butów dopasowujemy wiązania, nie na odwrót! Najważniejsza jest wygoda i bezpieczeństwo, a tę gwarantują przede wszystkim dobrze dopasowane buty;

-          nigdy nie stosujmy kombinacji: miękkie wiązanie i sztywny but (opóźniona reakcja deski) lub odwrotnie, czyli twarde wiązanie i miękki but (deska nie reaguje prawidłowo na balans ciała, natomiast paski wiązań mogą załamywać buta i powodować uciski);

-          do sztywnych desek dobieramy twarde wiązania (szerokie i twarde strapy, sztywny highback). Komplet uzupełniają twarde buty, mało uginające się do przodu. Taki zestaw pozwoli na wykorzystanie wszystkich właściwości sztywnej deski;

-          przy deskach miękkich mamy większą dowolność: możemy używać miękkich zestawów wiązanie/but, lub – wedle upodobań - twarde wiązania i buty;

-          wybierając deskę musimy zwrócić uwagę na to, by wiązania (i zamocowane w nich buty) nie wystawały nadmiernie poza obrys deski (przy planowanych kątach ustawień).

 

 

02.3 MIEJSCE ZAKUPÓW

Mając duże możliwości wyboru miejsca zakupu (sklepy internetowe, markety, sklepy snowboardowe, giełdy narciarskie, prywatny import...) musimy pamiętać, że cena nie może stanowić jedynego kryterium. Równie ważna jest:

-         rzetelna informacja o produktach i kompetentne porady przy doborze;

-         możliwość osobistego zetknięcia się z szeroką ofertą, aby dokonać najwłaściwszego wyboru;

-         skompletowanie całego pasującego do siebie zestawu, najlepiej pod okiem doświadczonej osoby;

-         gwarancja, a po jej wygaśnięciu dostęp do zapasowych części i serwisu;

-         możliwość sprawdzenia sprzętu;